Zapis i obróbka optyczna (obrazu i dźwięku).
Obraz optyczny pochodzący z kamery filmowej można zarejestrować dzięki emulsji fotograficznej. Jest ona substancją światłoczułą, uzyskiwaną przez strącenie drobnych kryształków halogenków srebra (najczęściej bromków, chlorków, jodków) w wodnym roztworze żelatyny, który przechodzi skomplikowany proces dojrzewania.
Właściwości emulsji fotograficznej.
O właściwościach emulsji fotograficznej decyduje wielkość, kształt i zakłócenia w budowie krystalicznej ziaren oraz ich ilość. Parametry te wpływają natomiast na światłoczułość, barwoczułość, kontrastowość, ziarnistość oraz zdolność rozdzielczą materiału fotograficznego [4]. Materiał fotograficzny do rejestracji obrazów o podłożu przezroczystym w postaci cienkiej i sprężystej błony to błona fotograficzna (taśma światłoczuła). Składa się ona z kilku warstw. Najważniejsza jest warstwa światłoczuła (emulsja fotograficzna) i podłoże (najlepiej niepalne i odporne na zniszczenie podłoże poliestrowe). W materiałach barwnych w skład warstwy światłoczułej wchodzą trzy poziomy emulsji czułych na różny rodzaj barw (od góry: niebieskoczuła, zielonoczuła i czerwonoczuła) zawierające barwniki subtraktywnych kolorów podstawowych (żółty, magenta i cyjan) rozdzielone warstwami filtrującymi. Poza tym możemy spotkać także warstwy ochronne, antyodblaskowe i inne.
Błony fotograficzne można podzielić na:
negatywowe – do bezpośredniego wykonywania zdjęć,
pozytywowe – do kopiowania obrazów negatywowych,
odwracalne – na których obraz pozytywowy powstaje bezpośrednio na materiale zdjęciowym jak to ma miejsce np. w slajdach.
W kinematografii i czasem w telewizji dla potrzeb produkcji filmowej materiałem światłoczułym jest taśma filmowa – błona do zapisu ruchomych obrazów i dźwięku. Pod względem zastosowania wyróżnia się taśmy filmowe:
zdjęciowe (zwykle negatywowe) , do rejestracji obrazów bezpośrednio z natury,
pozytywowe – o większym współczynniku kontrastowości i niższej światłoczułości do otrzymywania kopii eksploatacyjnych,
duppozytywowe i dupnegatywowe – do kopiowania obrazu w pośrednich stadiach produkcji filmu.
Taśma filmowa.
Zwykle taśma filmowa składa się z prostokątnych klatek z obrazem i wzdłużnej perforacji znajdującej się na jednym lub obu brzegach taśmy umożliwiającej jej przesuwanie w kamerze lub projektorze. Ponadto niekiedy taśma filmowa (np. pozytywowa) ma jedną (mono) lub dwie (stereo) ścieżki z optycznie zapisanym dźwiękiem. Do zapisu dźwięku metodą optyczną służy specjalny rodzaj taśmy o bardzo dużej kontrastowości, rozdzielczości i posiadający stopaż; jest to tak zwany negatyw tonu. Można z niej następnie przekopiować dźwięk na pozytyw filmu. Aby odczytać zapisany na taśmie optycznej dźwięk konieczny jest jej jednostajny ruch. W okienku projekcyjnym projektora ruch ten jest skokowy. Z uwagi na to ścieżka dźwiękowa przesunięta jest w stosunku do odpowiadającego mu obrazu zazwyczaj o 20 klatek. Pozwala to na jej odczytywanie z miejsca, gdzie ruch taśmy jest już jednostajny.
Obróbka obrazu fotograficznego.
Obraz fotograficzny występuje zwykle w dwóch postaciach: obrazu utajonego i widzialnego. Obraz widzialny powstaje w wyniku obróbki fotograficznej, na którą zazwyczaj składa się:
Ekspozycja – naświetlenie emulsji powodujące zachodzenie w niej reakcji fotochemicznych prowadzących do powstania obrazu utajonego.
Wywołanie – czyli redukcja napromieniowanych halogenków srebra do srebra metalicznego dzięki zawartym w wywoływaczu organicznym substancjom wywołującym.
Kąpiel pośrednia – zatrzymanie procesu wywoływania po pojawieniu się obrazu fotograficznego.
Utrwalenie – w trakcie którego za pomocą utrwalacza (najczęściej wodnego roztworu amonu lub tiosiarczanu sodu) nie wywołane, w dalszym ciągu światłoczułe halogenki srebra są zamieniane na rozpuszczalne w wodzie sole kompleksowe srebra.
Kąpiel końcowa – dokładne rozpuszczenie w wodzie soli kompleksowych srebra powstałych w wyniku utrwalania.
Suszenie – pozbawienie materiału wilgoci działaniem odpowiednio dobranej temperatury.
W wyniku obróbki fotograficznej możemy uzyskać obraz negatywowy, który jest odwróconym obrazem rzeczywistym, tzn. jasnym miejscom fotografowanego obiektu odpowiadają miejsca ciemne obrazu, a ciemnym – jasne (w przypadku fotografii barwnej dodatkowo barwa oryginalna zamieniana jest na barwę dopełniającą). Negatyw filmowy wykonuje się zwykle na materiale przezroczystym, ponieważ rzutując światło przez negatyw możemy otrzymać obraz pozytywowy – reprezentujący odcienie i barwy zapisanego obrazu. Pozytyw należy poddać analogicznej obróbce fotograficznej jak negatyw, mogącej czasem różnić się jedynie drobnymi detalami.
Obraz optyczny pochodzący z kamery filmowej można zarejestrować dzięki emulsji fotograficznej. Jest ona substancją światłoczułą, uzyskiwaną przez strącenie drobnych kryształków halogenków srebra (najczęściej bromków, chlorków, jodków) w wodnym roztworze żelatyny, który przechodzi skomplikowany proces dojrzewania.
Właściwości emulsji fotograficznej.
O właściwościach emulsji fotograficznej decyduje wielkość, kształt i zakłócenia w budowie krystalicznej ziaren oraz ich ilość. Parametry te wpływają natomiast na światłoczułość, barwoczułość, kontrastowość, ziarnistość oraz zdolność rozdzielczą materiału fotograficznego [4]. Materiał fotograficzny do rejestracji obrazów o podłożu przezroczystym w postaci cienkiej i sprężystej błony to błona fotograficzna (taśma światłoczuła). Składa się ona z kilku warstw. Najważniejsza jest warstwa światłoczuła (emulsja fotograficzna) i podłoże (najlepiej niepalne i odporne na zniszczenie podłoże poliestrowe). W materiałach barwnych w skład warstwy światłoczułej wchodzą trzy poziomy emulsji czułych na różny rodzaj barw (od góry: niebieskoczuła, zielonoczuła i czerwonoczuła) zawierające barwniki subtraktywnych kolorów podstawowych (żółty, magenta i cyjan) rozdzielone warstwami filtrującymi. Poza tym możemy spotkać także warstwy ochronne, antyodblaskowe i inne.
Błony fotograficzne można podzielić na:
negatywowe – do bezpośredniego wykonywania zdjęć,
pozytywowe – do kopiowania obrazów negatywowych,
odwracalne – na których obraz pozytywowy powstaje bezpośrednio na materiale zdjęciowym jak to ma miejsce np. w slajdach.
W kinematografii i czasem w telewizji dla potrzeb produkcji filmowej materiałem światłoczułym jest taśma filmowa – błona do zapisu ruchomych obrazów i dźwięku. Pod względem zastosowania wyróżnia się taśmy filmowe:
zdjęciowe (zwykle negatywowe) , do rejestracji obrazów bezpośrednio z natury,
pozytywowe – o większym współczynniku kontrastowości i niższej światłoczułości do otrzymywania kopii eksploatacyjnych,
duppozytywowe i dupnegatywowe – do kopiowania obrazu w pośrednich stadiach produkcji filmu.
Taśma filmowa.
Zwykle taśma filmowa składa się z prostokątnych klatek z obrazem i wzdłużnej perforacji znajdującej się na jednym lub obu brzegach taśmy umożliwiającej jej przesuwanie w kamerze lub projektorze. Ponadto niekiedy taśma filmowa (np. pozytywowa) ma jedną (mono) lub dwie (stereo) ścieżki z optycznie zapisanym dźwiękiem. Do zapisu dźwięku metodą optyczną służy specjalny rodzaj taśmy o bardzo dużej kontrastowości, rozdzielczości i posiadający stopaż; jest to tak zwany negatyw tonu. Można z niej następnie przekopiować dźwięk na pozytyw filmu. Aby odczytać zapisany na taśmie optycznej dźwięk konieczny jest jej jednostajny ruch. W okienku projekcyjnym projektora ruch ten jest skokowy. Z uwagi na to ścieżka dźwiękowa przesunięta jest w stosunku do odpowiadającego mu obrazu zazwyczaj o 20 klatek. Pozwala to na jej odczytywanie z miejsca, gdzie ruch taśmy jest już jednostajny.
Obróbka obrazu fotograficznego.
Obraz fotograficzny występuje zwykle w dwóch postaciach: obrazu utajonego i widzialnego. Obraz widzialny powstaje w wyniku obróbki fotograficznej, na którą zazwyczaj składa się:
Ekspozycja – naświetlenie emulsji powodujące zachodzenie w niej reakcji fotochemicznych prowadzących do powstania obrazu utajonego.
Wywołanie – czyli redukcja napromieniowanych halogenków srebra do srebra metalicznego dzięki zawartym w wywoływaczu organicznym substancjom wywołującym.
Kąpiel pośrednia – zatrzymanie procesu wywoływania po pojawieniu się obrazu fotograficznego.
Utrwalenie – w trakcie którego za pomocą utrwalacza (najczęściej wodnego roztworu amonu lub tiosiarczanu sodu) nie wywołane, w dalszym ciągu światłoczułe halogenki srebra są zamieniane na rozpuszczalne w wodzie sole kompleksowe srebra.
Kąpiel końcowa – dokładne rozpuszczenie w wodzie soli kompleksowych srebra powstałych w wyniku utrwalania.
Suszenie – pozbawienie materiału wilgoci działaniem odpowiednio dobranej temperatury.
W wyniku obróbki fotograficznej możemy uzyskać obraz negatywowy, który jest odwróconym obrazem rzeczywistym, tzn. jasnym miejscom fotografowanego obiektu odpowiadają miejsca ciemne obrazu, a ciemnym – jasne (w przypadku fotografii barwnej dodatkowo barwa oryginalna zamieniana jest na barwę dopełniającą). Negatyw filmowy wykonuje się zwykle na materiale przezroczystym, ponieważ rzutując światło przez negatyw możemy otrzymać obraz pozytywowy – reprezentujący odcienie i barwy zapisanego obrazu. Pozytyw należy poddać analogicznej obróbce fotograficznej jak negatyw, mogącej czasem różnić się jedynie drobnymi detalami.